gladiool

De term “Gladiool-van-het-Jaar” doet me – met respect – denken aan het veel gebezigde scheldwoord “Achterlijke Gladiool”, een term die vooral op zijn Utrechts een aardige klank heeft.

De prachtige Etymologiebank geeft daarop de volgende toelichting:

Achterlijke gladiool: (oorspr. Utrecht) stommeling, sufferd. In de jaren zeventig bedacht door de Utrechtse cabaretier Herman Berkien en verder populair gemaakt door (de eveneens uit Utrecht afkomstige) Herman van Veen. Dat dit scheldwoord kon ‘doorbreken’ heeft niet zoveel met de bloem gladiool te maken. Het effect wordt ontleend aan de gerekte uitspraak van de a (in âch- en in gla-) en de eveneens typisch Utrechtse uitspraak van -oal (de oo wordt heel gesloten en zonder een spoor van verglijding uitgesproken). Daarmee is het Utrechts in twee woorden heel karakteristiek en herkenbaar neergezet. Dit scheldwoord komt veelvuldig voor op het internet. Ook in uitdrukkingen zoals: ‘Je moet wel een achterlijke gladiool zijn als …’