berling

 Het huis “Gösta Berling” aan de Zuidboulevard in Noordwijk heeft een interessante geschiedenis gekend. Het wagb1s waarschijnlijk gebouwd dor de uitgever Herman Johan Wilhelm Becht (1862-1922). Becht begon als reiziger voor Van Holkema & Warendorf. In 1892 richtte hij zijn eigen uitgeverij op, H.J.W. Becht, gevestigd in Amsterdam. Tegenwoordig vormt H.J.W. Becht samen met Uitgeverij J.H. Gottmer (1938) de Gottmer Uitgevers Groep, die is gevestigd in Haarlem. De naam Becht is bewaard gebleven in de imprints (namen waaronder de uitgeverij haar publicaties doet verschijnen). Becht was in Nederland ook de uitgever van de succesvolle Zweedse schrijfster Selma Lagerlöf. Zo ook van haar boek “Gösta Berling”, waarschijnlijk een bestseller, want Becht vernoemde zijn villa in Noordwijk naar die titel (en liet het misschien ook wel bouwen van de met het boek gemaakte winst).

Hij was ook de uitgever van het boek ‘Avonturen als straatmuzikant’ door de Nederlandse zangers / cabaretiers Jean-Louis Pisuisse en Max Blokzijl. In dat boek staat ook een passage, geïllustreerd en al, van een hommage die Pisuisse en Blokzijl brachten aan hun uitgever voor dezelfde veranda als op de foto hierboven. Met beide straatzangers zou het overigens niet goed aflopen: Jean-Louis Pisuise werd door een rivaal in de liefde in 1927 op het Rembrandtplein in Amsterdam helemaal dood geschoten. En Max Blokzijl detorieerde tot een vooraanstaande NSB-er, die na de oorlog ter dood werd veroordeeld en gefusilleerd.

465px-Max_Blokzijl_und_Jean-Louis_Pisuisse_1907

Becht zou dat allemaal niet meer meemaken, want in 1922 stierf hij. Maar de geschiedenis van dit huis kreeg nog een interessant vervolg, toen zijn dochter Francis trouwde met de jonge en veelbelovende dr. Gerrit van Heuven Goedhart (1901-1956). Zij woonden van 1924 tot 1926 in “Gösta Berling”. Van Heuven Goedhart werd als  29-jarige hoofdredacteur van De Telegraaf. Maar hij vloog er weer even hard uit als hij erin gekomen was, toen hij in 1933 niet gepubliceerd wilde zien dat Hitler een groot staatsman was (jaja, De Telegraaf!). Hij maakte daarna als hoofdredacteur van het Utrechts Nieuwsblad een gezaghebbende krant door zijn door zijn opstelling jegens Nazi-Duitsland. Hij werd in de oorlog de leider van het illegale Parool en Engelandvaarder. Aan het einde van de oorlog werd hij minister van Justitie in Londen. Vanaf 1945 was hij achtereenvolgens hoofdredacteur van Het Parool, Eerste Kamerlid vgerritjanoor de PvdA en Hoge Commissaris der Vluchtelingen.

Max Blokzijl en Gerrit Jan van Heuven Goedhart, die allebei iets hadden gehad met de villa “Gösta Berling” in Noordwijk aan Zee, kwamen nog een keer samen in een propagandistisch radiopraatje van Max Blokzijl in 1941, toen hij onder andere Van Heuven Goedhart zo ongeveer neerzette als een valse profeet:

blokzijl

 Er is een biografie over Gerrit Jan van Heuven Goedhart (Jeroen Corduwener: Riemen om de kim. Biografie van mr.dr. Gerrit Jan van Heuven Goedhart). En in tal van plaatsen zijn straatnamen vernoemd naar deze “grote, vergeten Nederlander”, zoals hij ooit door het tv-programma “Andere Tijden” werd genoemd. Onder meer in Amstelveen, Assen, ‘s-Gravenzande, Hoofddorp, Utrecht, Reeuwijk, Schiedam, Voorschoten, Schoonhoven, Gouda en Wassenaar. In Wassenaar is zelfs een viaduct naar hem genoemd dat over de Landscheidingsweg is geslagen. Maar in Noordwijk niets van dit alles. Ondanks het feit dat hij daar maar twee jaar woonachtig was, had een Van Heuven Goedhartweg er niet misstaan.