fotofotoHet leven viel niet mee voor componist Gustav Mahler, een gesteldheid die ook in zijn muziek wel doordrong. Zijn huwelijk met de waanzinnig mooie, maar veel jongere Alma werd geplaagd door allerhande amourettes die Alma er buiten haar huwelijk op na hield, veelal met oudere kunstenaars of dito intellectuelen. In 1907 sterft Mahlers geliefde dochtertje Maria aan roodvonk en difterie, een paar maanden nadat bij Mahler zelf een lichte beschadiging van de hartkleppen werd vastgesteld. Mahler zou dit verlies nooit meer te boven gekomen zijn. Bovendien lijdt de relatie met Alma onder zijn afnemende gezondheid (impotentie) en zijn sobere leefwijze. In de zomer van 1910 begint Alma een relatie met Walter Gropius, toen nog een beginnend architect, later de grondlegger van het befaamde Bauhaus. Gustav Mahler komt er via een abusievelijk verkeerd geadresseerde brief achter. Hij is wanhopig, gebroken en vol schuldgevoel.

Hij zoekt de hulp van Sigmund Freud, net als hij woonachtig in Wenen. Maar Mahler zegt gemaakte afspraken tot drie keer toe af en bij de vierde keer zit Freud met zijn gezin vakantie te vieren in Noordwijk aan Zee, in hotel-pension Noordzee. Freud is wel bereid om zijn Weense plaatsgenoot te ontvangen, maar wil hem – geografisch en in tijd – niet verder tegemoet komen dan Leiden op 26 augustus 1910. Daarheen gereisd drinken de beide mastodonten wat in café ‘In den Vergulden Turk’, dan nog gevestigd in de Breestraat, in het pand waar nu het warenhuis V&D huis houdt. En daarna gaan ze wandelen, vier uur lang. Naar wat er precies besproken is, blijft het gissen. Wel weten we dat Mahler de volgende dag een opgewekt telegram naar Alma schrijft: "… uit strohalmen zijn balken gegroeid…." Maar 9 maanden later overlijdt Mahler aan een streptokokkeninfectie.

Freud zal wel weer de tram teruggenomen hebben naar Noordwijk. Blijkens zijn briefwisseling met de Hongaarse psychoanalyticus Sándor Ferenczi verbleef hij al in Noordwijk vanaf 1 augustus 1910. Op 2 augustus schreef hij: Dear friend, I am writing you just after a glowing red sunset from the breezy balcony of our apartment in the Pension Noordzee, where we arrived yesterday morning after we three had drawn the other members of the family to us. Vanuit Noordwijk zou hij later – met Ferenczi – beginnen aan zijn grote Siciliëreis. Van Noordwijk naar Sicilië en van daaruit weer terug naar Wenen. Op 14 augustus is hij nog volop in de weer met de voorbereidingen van die reis en klinkt er enig ongeduld en ongerustheid door in zijn brieven aan Ferenczi: Dear friend, it is not my fault, nor that of my hesitation, if I still can’t tell you whether we are passengers on the Yorck through Gibraltar. I was in The Hague and reserved from a Lloyd agent there two cabins, upper deck, outside window, confirmation of which would be sent to Noordwijk, whereupon payment would follow; but after a few days I received a foolish, actually incomprehensible notification from him, so I went directly to Lloyd in Bremen. I am enclosing the notification; I still have no answer from Bremen and don’t want to postpone any longer thanking you for your latest letters, which are rich in content.

Het komt allemaal goed: hoe ze de reis maakten van Noordwijk naar de uitvalshaven Rotterdam is niet bekend (weer de tram naar Leiden en de trein naar Rotterdam?), maar zeker is dat hij in Sicilië is geweest. In Noordwijk zou Freud overigens niet meer terugkeren.