Op zondag 15 november a.s. vindt de presentatie plaats van de monografie die bouwhistoricus Michel van Dam schreef over de “Oude Jeroenskerk in Noordwijk Binnen” met als ondertitel “Datter geen grooter op eenich dorp in Hollandt is”. Die presentatie vindt plaats – waar anders – in diezelfde oude Jeroenskerk om 16.30 uur. Noteren die datum! Een samenvatting:
Het verhaal van de Oude Jeroenskerk begint in 856 toen bij een vikingaanval het dorp werd verwoest en de lokale missionaris Jeroen werd vermoord. De bewoners trokken weg en het haastig gedolven graf van Jeroen raakte in vergetelheid om pas in 976 op wonderbaarlijke wijze te worden teruggevonden. Op de plek van het graf werd een houten kapel gesticht die plaats maakte voor een turfstenen kerk, die op haar beurt in een aantal stappen tussen de dertiende en zestiende eeuw werd vervangen voor de bakstenen kruiskerk die wij nu kennen als de Oude Jeroenskerk.
De Oude Jeroenskerk werd een kerk van formaat, een pseudobasiliek die de stedelijke aspiraties van het dorp weerspiegelde en nog altijd oogt als een stedelijke parochiekerk. De ambitie om uit te groeien tot een stad zagen enkele zelfbewuste inwoners in 1398 verwezenlijkt: het dorp kreeg stadsrechten. Deze rechten werden na 345 weer ingetrokken en de stadswording mislukte, maar wat bleef was de Oude Jeroenskerk die tot aan de Reformatie een belangrijke pelgrimskerk was.
De Oude Jeroenskerk in Noordwijk Binnen is voor zeer veel generaties een vanzelfsprekendheid, net als het strand, de duinen en de zee. Maar dit oudste en meest mysterieuze gebouw van het dorp was echter nooit onderwerp van een alomvattend onderzoek.
Bouwhistoricus Michel van Dam heeft zich tussen 2020 en 2025 intensief beziggehouden met de historie van deze kerk, in een zo breed mogelijke context. Het resultaat is de voorliggende monografie die hopelijk rechtdoet aan de belangrijke positie die het gebouw al eeuwenlang inneemt, in het dorp, en daarbuiten.
