agneslea

Pas in 1901 werd de leerplichtwet van kracht, maar die wet was nog niet zo heel scherp van aard: de leerplicht gold voor kinderen van 6 tot 12 jaar, maar kinderen van boerengezinnen mochten spijbelen om in het bedrijf van hun ouders te werken en meisjes mochten sowieso thuisblijven, als de huishoudelijke situatie daarom vroeg.

Geen wonder dat men al vanaf het einde van de 19e eeuw zijn best deed om ‘getrouw schoolbezoek’ te bevorderen. Overal in den lande waren daartoe comités actief die met verschillende verleidelijke prijzen kinderen ertoe probeerden te bewegen gemotiveerd in de schoolbank te blijven zitten.

Ook in Noordwijk was zo’n comité van kracht en nog in 1917 haalde Agnes Kapel een prijsje binnen in de vorm van een heuse oorkonde. Van de ‘Bijzondere R.K. Meisjesschool’ in Noordwijk Binnen. Of dit soort prijsjes in 1919 ook nog werden uitgedeeld is mij niet bekend, maar het lokale comité had toen weer andere plannen.

agnes2

Agnes Kapel was een goede vriendin van mijn grootvader. Al sinds van ver vóór de oorlog hadden ze een eigenaardige manier van begroeting: dan riep Agnes eerst: “Assemielie” en dan riep grootvader “Kattepielie”. Toen mijn grootvader rond de 90 was, deed hij dat nog steeds, ook al kon hij niet verklaren waar deze malle woorden vandaan kwamen, laat staan waarom ze als begroeting werden gebruikt.

NOTA BENE Bij Ron vind ik nog een soortgelijke oorkonden nu uit 1914. De plaatselijke huisarts Kervel zwaaide toen nog de scepter over de Commissie van Toezicht.  Een vergelijking tussen de oorkondes van 1914 en 1917 laat nog iets zien: in 1917 werd het openbaar en bijzoner onderwijs gelijkgesteld in de nieuwe Onderwijswet. Vandaar dat op de oorkonde van 1917 alsnog het woordje “Bijz.(onder)”  werd toegevoegd in plaats van het tot dan toe gangbare “Par.(ochiële).”

school1