nova

Iemand zal er wel een idee of een belang bij hebben gehad en niemand is schuldig. Maar de sloop van de “Villa Nova” in Noordwijk aan Zee was een daad van ongekend cultuurbarbarisme en een gebrek aan beschaving. Niet alleen de schoonheid van de villa zelf en de markante plek waarop die was gebouwd (hoek Nieuwe Zeeweg/Prins Hendrik, voor de jongere lezers onder ons). Het was jarenlang het woonhuis van de grote literator, dichter en wetenschapper Albert Verwey en alsof dat nog niet genoeg was: het was ook het huis waar tal van historische personen langskwamen, thee kwamen drinken en soms kwamen logeren: H.P. Berlage, Stefan George, Jan Toorop, Lodewijk van Deijssel, P.J. van Eijck, Prinses Juliana, Kees Verwey, Frederik van Eeden, Herman Gorter en natuurlijk Henriëtte van der Schalk, die er haar latere eega Rick Roland Holst zou ontmoeten.

Kortom: de Villa Nova is méér dan een fysiek monument: het is een ‘lieu de mémoire’, een plaats van herinnering die nooit had mogen verdwijnen, ook niet in 1978, toen de slopershamer toesloeg. Iedereen was erbij en niemand deed iets.

Inmiddels is er wel iets ten goede veranderd. De gemeente Noordwijk kent sinds 2011 (!) een erfgoedbeleid en een erfgoedverordening. En zelfs een gemeentelijke erfgoedlijst, die naast de rijksmonumenten tenminste een beetje bescherming moet bieden aan de mooie dingen die er nog zijn. Maar helemaal gerust kunnen we daar ook weer niet op zijn: op de lijst ontbreken tal van monumentale villa’s in de Zuid, om maar een dwarsstraat te noemen. De Zuid zelve – naar het oorsponkelijke ontwerp van Wattez uit 1884 – is karakterologisch al deerlijk gehavend, sinds ieder delletje er mag worden volgeplempt met boerderettes van de ergerlijke soort.

Maar het haalt het allemaal niet bij wat in 1978 de Villa Nova werd aangedaan.

try