saarland

De kaart was gericht aan bakker De Witt in de Schoolstraat, die ook wethouder was en in die laatste hoedanigheid werd hij hier aangesproken. Waarschijnlijk door een ambtenaar van de gemeente Noordwijk of een raadslid, dat namens Nederland was afgevaardigd om toezicht te houden op een eerlijk verloop van een volksraadpleging, die op 13 januari 1935 werd gehouden in het Saarland. Het Saarland was toen een bestuurlijke eenheid die na WO 1 onder toezicht stond van de Volkenbond en administratief bestuurd werd door Frankrijk. De bevolking was een referendum in het vooruitzicht gesteld over de vraag of dat allemaal zo moest blijven of dat het Saarland formeel onderdeel zou moeten worden van Frankrijk of Duitsland. Meer dan 90% van alle Saarlanders koos voor (weder-)aansluiting bij Duitsland, dit tot grote vreugde van de Nazi’s die toen al aan de macht waren. Op 1 maart 1935 was deze ‘Anschluss’ een feit.

Na WO 2 was het overigens weer hommeles met dit gebied. Ook toen stond de handel onder Frans bestuur, maar op 1 januari 1957 kwam het Saarland definitief bij Duitsland, dit keer de Bondsrepubliek.

Die Noordwijker die daar in januari 1935 als raadslid of ambtenaar de stemmen zat te tellen kon er verders ook niks anders van maken. Het kon hem (of haar) ook helemaal niks schelen dat het hier een propagandakart betrof van de Nazi’s, compleet met hakenkruis en ‘Heimatgedicht’ en al. Hij schreef aan wethouder De Witt:

Vele groeten uit het Saargebied. Veel werk. Vandaag pas om 2 uur klaar vanaf 10 uur. Maandag (14 januari 1935) moet ik stemmen tellen van ’s middags 5 uur tot ’s morgens ± 9 uur. De visch wordt duur betaald. Met vriend. groet.

Dat “de visch wordt duur betaald” zal wel een heimelijke boodschap zijn geweest van die betrokken ambtenaar. Over de toestanden daar in die tijd. En om zijn  ‘onpartijdigheid’ te bewaken.