fotoSporen trekken door de ongerepte wildernis. Dat deed de stoomtram naar Noordwijk aan het eind van de 19e eeuw. Het ding ‘spoorde’ ook precies met de ambities van de "Maatschappij Noordwijk tot Exploitatie van Duingronden" die aan de basis stond van de ontwikkeling van Noordwijk als befaamde badplaats. De Maatschappij werd in 1883 opgericht, de stoomtram kwam 2 jaar later en reed dwars door alle duingebied, onderlangs Huis ter Duin, tot aan wat later de Zuidboulevard zou worden. Een tram naar zee, er is bijna niets mooiers dan dat (vergelijk de tramlijnen langs de Vlaamsche kust en het trammetje naar Solèr op Mallorca, lijn 11 op Scheveningen).

De bijgaande kaart is van 1903. Het zou nog een paar jaar duren voordat de elektrische tram er zou komen (die niet verder zou gaan dan dat dalletje centraal midden op de foto). De stoomtram had toen zijn diensten al bewezen want de ontwikkeling van de bloeiende badplaats Noordwijk was al volop  ingezet.

Nu loopt men in Noordwijk te steigeren over de mogelijke komst van een lightrail verbinding met leiden. Die verbinding mag er wel komen, maar zou niet verder mogen reiken dan ESA/ESTEC, het ruimtevaartcomplex dat in mijn verbeelding altijd eerder in Katwijk dan in Noordwijk heeft gelegen, zo zuidelijk is dat complex gesitueerd. Het is een vreemd soort conservatisme wat zich hier manifesteert en ook kortzichtig: een tram zou bij uitstek weer nieuwe gebieden ontginnen, is het niet in fysieke, dan wel in perspectivistische zin. Een krachtige impuls aan de verdere ontwikkeling van Noordwijk als woonoord en badplaats. En hopelijk ook een beetje stroomlijning van de ‘gerepte wildernis’ die daar  inmiddels  op een aantal plekken is ontstaan.