foto  

Dit zijn twee foto’s van de eerste steenlegging van het Haagsch Jeugdhuis in Noordwijk, genomen op 6 oktober 1934.  Het jeugdhuis was een initiatief van de “Stichting Haagsch Jeugdhuis”, een club met niemand minder dan Willem Drees in zijn bestuurlijke gelederen. Het jeugdhuis werd – midden in de crisistijd – gebouwd door jeugdige Haagse werklozen, mede mogelijke gemaakt of in ieder geval gestimuleerd door de Centrale Arbeiders-Verzekerings- en Deposito-Bank te ‘s-Gravenhage.

De Centrale was een organisatie die stond in de beste tradities van de sociaal-democratie.Ze werd opgericht op 13 februari 1904 en om het idee van een ‘arbeidersbank’ te doorgronden is het nodig e.e.a. te zien in het licht van de sociale ontwikkelingen aan het einde van de negentiende eeuw. Er waren drie overwegingen: de gedachte was om via het oprichten van ondernemingen winsten te creëren die tot meerdere eer en glorie en verheffing van de arbeidsklasse konden worden aangewend. Zo was in de statuten onder meer vastgelegd dat minstens 55 procent van de zuivere winst ten goede zou komen aan de arbeidersbeweging.

Tweede motief was dat de verzekeringspraktijken in een tijd waarin het toezicht door de Verzekeringskamer nog ontbrak, niet altijd even deugdelijk waren.

Derde reden was dat het opzetten van een verzekeringsbedrijf de mogelijkheid bood om mensen die vanwege hun inzet voor politieke partij of vakbeweging hun baan hadden verloren, aan een nieuwe werkkring te helpen. De ontslagen na de spoorwegstaking van 1903 hadden de actualiteit van deze laatste overweging opnieuw benadrukt.

De Centrale leidde haar zelfstandige bestaan uiteindelijk tot 1990 waarna ze fuseerde met een heel scala andere achtenswaardige instellingen uit de sociaal-democratie (Concordia, CVB en ASN) in de zgn. SNS-Reaal Groep.Willem Drees was in de jaren dertig juridisch adviseur bij de centrale. Hij moet van daaruit in het bestuur van de Stichting Haagsch Jeugdhuis zijn terechtgekomen. Maar het jeugdhuis bestond kort, feitelijk tot 1938 en daarna was het al weer over. Wat het nu precies was, weet ik niet, misschien was het alleen maar een werkgelegenheidsproject voor Haagse jongeren. Of een tehuis voor Haagsche bleekscheetjes die weer eens een beetje op adem konden komen (maar waarom dan niet in Scheveningen, Kijkduin of de Wassenaarse Slag?). Wáár het stond weet ik ook niet, wat mij betreft zijn beide foto’s louter zoekplaatjes. Het Haagse Gemeentearchief, van wier site ik de foto’s heb overgenomen weet het ook allemaal niet, want vraagt – net als ik hier op deze plaats – om meer info. Of het huis er nóg staat is de laatste vraag.

Dit hele Blog hangt van veel vragen aan elkaar. En van weinig antwoorden. “Put the questions that are as exciting as the answers” luidt de reclameleuze uit de New Yorkse metro, waarmee ik mezelf op die momenten welwillend troost.