foto

Hij heette voluit Pieter Wilhelm Adriaan Cort van der Linden, maar in het alledaagse gebruik hield hij corter: ‘Cort van der Linden’. In de Eerste Wereldoorlog werd hij vanwege zijn vermeende Duitse gezindheid ook wel aangeduid als “Cort Unter den Linden”, maar dat was een beetje flauw, want Cort was van onberispelijk gedrag. Wat heet: volgens sommige bronnen moet hij zo ongeveer de beste Nederlandse politicus van de hele 20e  eeuw zijn geweest, alleen al vanwege de grootse zaken die hij tot stand heeft gebracht.

Cort werd geboren op 15 mei 1846 in Den Haag, studeerde en promoveerde in Leiden en trouwde op zijn 27e met Joanna Diderica Wttewaal van Wickenburgh die nog geen jaar na het huwelijk overleed. Zeven jaar later trouwde hij opnieuw met Johanna Cornelia de Koning met wie hij hier op de foto staat. Hij werd advocaat, ambtenaar, griffier bij de Tweede Kamer en hoogleraar in Groningen, maar kon niet ontkomen aan de weg waarop hij zijn grootste sporen zou verdienen, de polletiek.

Hij was volstrekt partijloos, liberaal en vooruitstrevend en een geweldige wetgevingsjurist.  Als minister van Justitie in het kabinet-Pierson (1897-1901) bracht hij belangrijke wetgeving tot stand over kinderrecht en hij maakte samen met Lely de Ongevallenwet, waarvan delen nog steeds actueel zijn. Maar toen moest zijn finest hour nog komen.

In 1913 werd hij formateur en daarna premier (en minister van Binnenlandse Zaken, de functie van ‘premier’ was beperkt tot voorzitter van de ministerraad) van een extraparlementair kabinet dat Nederland langs de Grote Oorlog moest loodsen. Cort van der Linden en zijn kornuiten deden meer dan dat: zijn kabinet bracht de Geweldige Grondwetsherziening van 1917 tot stand, eentje, waarbij én het algemeen mannenkiesrecht én de evenredige vertegenwoordiging én de financiële gelijkstelling van bijzonder en openbaar onderwijs werden geregeld. En alsof dat allemaal nog niet genoegd was deed Cort er in 1917 ook nog eens de Archiefwet bij én de Wet tot Invoering van de Zomertijd.

Van der Linden werd alom gerespecteerd, hij stond als premier heel ver boven de partijen (kóm daar nog eens om vandaag de dag!) en had zeer veel gezag.

Hij was na 1918 tot op hoge leeftijd staatsraad, een functie die hem ook dicht bij De Troon hield: Cort was in 1901 nauw betrokken geweest bij de onderhandelingen over het huwelijk van Hendrik van Mecklenburg met Koningin Wilhelmina. Zijn bijdrage aan die onderhandelingen was blijkbaar zo constructief dat Wilhelmina hem hooglijk waardeerde (kóm daar nog eens om vandaag de dag!).

Bijgaande foto kom ik tegen op de site van het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie. De foto was bedoeld voor publicatie in het tijdschrift “De Prins”. Het onderschrift is aardig: ‘Z. Exc. DE MINISTER VAN BINNENLANDSCHE ZAKEN, Mr. P.W.A. CORT VAN DER LINDEN EN ZIJNE ECHTGENOOTE TE NOORDWIJK-AAN-ZEE, / waar Z.Exc. na den vermoeienden regeeringsarbeid van de laatste maanden eenige weken verpoozing neemt, zittend op het terras van het Kurhaus (Huis ter Duin).’

Het Rijksbureau tast een beetje in het duister over de datum van de foto: Cort van der Linden was minister van Binnenlandse Zaken: 1913-1918 dus de foto dateert uit die periode. Wij weten wel beter: het was augustus 1916, dat stond op 27 juli 1916 al in de Leeuwarder Courant en op 26 januari 2008 al op BLOG Noordwijk.