Blog10171: “Ein Tag am Meer”

Max Slevogt (1868 – 1932) was een Duitse impressionistische schilder en illustrator. Hij was, met Lovis Corinth en Max Liebermann, een van de belangrijke vertegenwoordigers van het Duitse Impressionisme. Tezamen vormden zij een soortement van triumviraat (of ‘das Dreigestirn’) van het Duitse Impressionisme.

Slevogt is het bekendst geworden met zijn en plein air geschilderde landschappen. Zijn 150^e geboortedag wordt in het Landesmuseum Mainz gevierd met een aan hem gewijde tentoonstelling van 9 oktober 2018 tot 10 februari 2019 en het lijkt er op dat de tentoonstelling ook voor Noordwijkers onontkoombaar interessant moet zijn. Titel: “Ein Tag am Meer” en die ‘dag aan zee’ was een ‘dag in Noordwijk aan Zee.’.

Centraal in de tentoonstelling staat bovenstaand schilderij “Skizze mit Flagge” (Schets met Vlag), een tamelijk onbekend schilderij dat eerst onlangs uit privébezit naar boven kwam drijven. Het schilderij laat het strand van Noordwijk zien met nog een stukje boulevard en de Nederlandse vlag. Het schilderij is gemaakt in de zomer van 1908 toen Slevogt bij zijn neef (?), Paul Cassirer verbleef in diens zomerhuis aan de Noordboulevard (het latere ‘Casa Mare’). Het was die zomer sowieso een reünie van vrienden uit de Berliner Secession, want ook Max Liebermann en Lovis Corinth waren er die zomer in Noordwijk bij.

De catalogus van de tentoonstelling – die nog niet verschenen is – gaat zo’n € 40 kosten, maar dan krijg je ook wel wat. Ik citeer de uitgeverstekst:

EIN TAG AM MEER:  Slevogt, Liebermann und Cassirer Nur ein einziges Mal reist Max Slevogt nach Noordwijk an die Nordseeküste Hollands und malt das Meer und den Strand. Die Publikation thematisiert dieses im Œuvre Slevogts rare Sujet der Strandlandschaft – seine Arbeiten treten in einen reizvollen Dialog mit Werken von Max Liebermann und Lovis Corinth, die zeitgleich dort malen. Auf Einladung des Verlegers und Kunsthändlers Paul Cassirer, mit dem Max Slevogt befreundet ist, treffen sich Liebermann, Corinth und Slevogt in dessen Strandhaus in Noordwijk. Ausgehend von Slevogts bisher der Forschung unbekanntem Gemälde »Skizze mit Flagge« (1908, Detail siehe Umschlag) rückt der künstlerische Austausch der »Deutschen Impressionisten« in den Blick. Der Band erzählt die Geschichte dieses Zusammentreffens und widmet sich einem kaum beachteten Aspekt im Schaffen von Slevogt. Seltene Arbeiten aus dem grafischen Nachlass des Künstlers werden erstmals publiziert,  ebenso wie der zum Teil unveröffentlichte Briefwechsel mit den Cassirers, der spannende Einblicke in sein Netzwerk gibt.

Landesmuseum Mainz, vanaf 9 oktober: gaat dat zien! De afstand Noordwijk-Mainz bedraagt een luttele 455 kilometers. De folder ligt al klaar:

NOTA BENE 1:  Ik verbeeld me overigens dat terwijl Max Slevogt zijn ‘Skizze mit Flagge‘ schilderde, Max Liebermann naast hem zat en hetzelfde tafereel vastlegde, zij het ‘ohne Flagge’. Het resulteerde in zijn ‘Düne in Noordwijk’. Dat schilderij zou dan ook van juni/juli 1908 moeten dateren. Het kan ook zijn dat eerst de ene, daarna de andere het beeld vastlegde. In dat geval zou de figuur links op het duin in de Liebermann-versie zeer wel Slevogt himself kunnen wezen:

NOTA BENE 2: wat Slevogt overigens wilde laten zien met die vlag is onduidelijk: het lijkt erop dat een politie-agent de vlag strijkt,  maar het is niet zo maar een vlag: het is de vlag van het oude Duitsche Keizerrijk. Voorzag Slevog hier al de teloorgang van dat Rijk? Of was de wens de vader van de gedachte?

NOTA BENE 3: Het schilderij van Slevogt vertoont ook overeenkomsten met bovenstaand schilderij van Max Liebermann, geschilderd vanuit de voortuin van de Villa Casirrer (het latere Casa Mare). In dat geval moet Slevogt de vlaggenmast erbij verzonnen hebben.