Naar aanleiding van een eerder stukkie over petroleumboeren Bierman en Van de Haak duikt vanuit de familie Bierman deze foto op van een oude heer Bierman, eveneens petroleumboer te Noordwijk. Die ging met deze hondenkar langs de huizen om ‘peut’ te verkopen. Dat deed hij met behulp van onderstaande litermaat, die keurig ieder jaar geijkt moest worden (de ijkstempels zitten er dikwerf op).
Bierman betrok blijkens een bord op zijn kar de peut van de Rotterdamse oliemaatschappij De Automaat . Die oliemaatschappij was onderdeel van de American Petroleum Company, opgericht in 1898, later bekend als Standard Oil (Esso). De olie werd vanuit de Verenigde Staten per boot vervoerd naar Rotterdam. De Automaat, een bedrijf van ene Vlijmincx de Vocht, zorgde voor verdere verspreiding in de stad en de omliggende dorpen, tot aan Noordwijk aan toe dus.
De Automaat gaf ook allerhande reclamemateriaal uit, zoals daar waren een stripboek (“De Lotgevallen van Pijpje Drop”) en spelletjes. Het stripboek zal wel door de oude (Frans) Bierman ook in Noordwijk zijn verspreid, want zijn bijnaam was “Pijpie Drop”.
BLOGnoordwijk (Heimatsammlung) 
Een gevleugelde zin uit waarschijnlijk de stripverhalen ging als volgt “Als je wilt weten hoe het verder gaat, dat lees je in de volgende Automaat”. Zo werd mij indertijd verteld door mijn vader.
Zo’n zelfde litermaat (pint) werd ook voor het scheppen van losse melk uit een melkbus gebruikt. Die waren verzinkt en schitterden je tegemoed.
Je had ze met en zonder (schenk) kraag bovenop. De een werd voor karnemelk gebruikt en de andere voor (zoete) melk. Eens in de paar jaar moesten die dingen geijkt worden. Heb welderis staan kijken in de oude (leegstaande) Wilhelminaschool hoe dat ging. Het ding werd rondom bekeken op deugdelijkheid en dan werd ie gevuld met precies ’n liter vloestof. Dan moest de pint tot aan de rand gevuld zijn. Wanneer alles oké was werd op een aambeeld met een ferme slag met een hamer het nieuwe ijk ingeslagen. Ook weegschaal gewichten moesten der aan geloven. Met een balans werd gekeken of het gewicht juist was. Bij te licht werd er lood in een holletje onderin het gewicht bijgeslagen. Bij te zwaar werd er lood uit ’t holletje gepulkt. Bij een juist gewicht werd ook daar met een ferme slag het nieuwe ijk ingeslagen.
Ook de oliepinten van Bierman en Haak zullen daar beslist geijkt zijn.
Het was een gezellig komen en gaan van Noordwijkse middenstanders daar.
Mooi verhaal 🙂
In Noordwijk Zee had je ook een ventende olieboer Van Beelen uit de Ruyterstraat. Waarom die de Bruine Boon werd genoemd heb ik nooit begrepen. Iemand?
Misschien omdattie in een bruin manchester pak langs de deuren ging? Meeste olie- en peutboeren hadden zo’n pak 🙂
Ik heb een oud foldertje van het product Mo-Lac. Het is een middel tegen vlooien etc voor honden. Is er iemand die alles van De Automaat verzamelt en dit foldertje graag wil hebben?