steen

Als we van alles uit de Wikipedia bij elkaar rapen ten aanzien van de naam ‘Steenvoorde’, dan komen we uit op het volgende proza:

Gerard van Leyden (ca. 1230 – 1289) was een klerk en secretaris van graaf Floris V van Holland. Hij was ook lid van de regentschapsraad gedurende de laatste fase van de minderjarigheid van Floris V en hij was een vertrouwenspersoon van de graaf. Hij bezat land bij Rijswijk. Van Leyden was hoogstwaarschijnlijk ook de architect van de Ridderzaal, toen nog de Grote Zaal genoemd. Vaststaat dat hij de financiële verantwoordelijkheid droeg van de bouw van de Ridderzaal.

Van Leyden geldt als de stamvader van het Huis Steenvoorde. Afstammelingen van hem zijn vooral te vinden in de Bollenstreek, waar de naam Steenvoorde nog zeer veel voorkomt. Steenvoorde is de naam van een middeleeuws kasteel in Rijswijk (Zuid-Holland) dat zijn naam vermoedelijk dankt aan het feit dat het bij een voorde, een doorwaadbare plaats, was gelegen. Het woord steen zelf wijst op een stenen huis of kasteel. Het stenen huis, op een grondstuk van 60 morgen land, bestond al in 1289 en werd toen bewoond door de kanunnik Gerard van Leiden. In 1289 liet hij het huis na aan zijn zoon ridder Jan van Steenvoorde. Het slot werd waarschijnlijk tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten afgebroken maar later weer opgebouwd. Het bleef in het bezit van het geslacht Steenvoorde tot het in 1483 verkocht werd aan Brunninck van Boshuijsen, compleet met 66 morgen land en toebehoren.

Tot 1568 werd het kasteel in leen uitgegeven door de graven van Holland; Aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog werd het opnieuw afgebroken. Vervolgens (nog voor 1580) werd er een hofstede gebouwd. In de 17e eeuw ontstond er nabij de hofstede een buitenplaats met dezelfde naam, die in de loop van de tijd in het bezit was van verschillende eigenaren. Dat huis is in 1887 afgebroken. Op het gebied van Steenvoorde is nu het Kruisvaarderspark ingericht.

Het begon dus allemaal bij die Gerard van Leyden, naast een heleboel andere titels ook secretaris Fkoris V, ‘der Keerlen Gods.’ Tot zo ver kan ik het allemaal wel volgen. De naam ‘Steenvoorde’ in relatie tot Rijswijk was mij ook niet onbekend: ik heb jarenlang aan de Steenvoordelaan in Rijswijk gewerkt. En dat is zo ongeveer ook het enige dat nog van de naam over is in Rijswijk. Maar dan komt het: Li-st maakt mij erop attent dat ik via die Steenvoordebocht zo ongeveer rechtstreeks afstam van Gerard van Leyden. Ik kan me ogen en oren bijna niet geloven, maar ze tekent feilloos onderstaand plaatje, waaruit blijkt dat mijn voorgeschiedenis in ieder geval tot zo’n 786 jaar terug te traceren valt (met veel dank aan Li-st, die volgens het overzicht ook nog eens famielje blijkt te wezen!):

Schermafbeelding_2016_05_01_om_22_43_31

Harrie Salman en Henk Steenvoorde hebben enkele jaren geleden onderzoek gedaan naar de herkomst van de naam ‘Steenvoorde’ en hebben daarover ook een alleraardigst boekje geschreven, dat bij de oudheidkundige vereniging in Rijswijk nog te koop is.