Hendrik Jan maakt mij erop attent dat op het schilderij “Terras te Noordwijk aan Zee” van Max Liebermann de oude Duitse vlag is afgebeeld: “schwarz-weiß-rot.” Die vlag werd in eerste instantie aanvaard en grondwettelijk vastgelegd door de Noord-Duitse Bond (1867-1871) en daarna door het Duitse Rijk (1871-1918) en aanvankelijk door het Derde Rijk (1933-1935) overgenomen. Ter verklaring van die kleurstelling zwart-wit-rood gaan we te rade bij de Wikipedia:
Op 9 december 1866 pleitte Otto von Bismarck in een eerste ontwerpgrondwet voor de Noord-Duitse Bond voor een zwart-wit-rode (schwarz-weiß-rot) horizontale driekleur. Deze kleuren zijn gebaseerd op een voorstel dat Adolf Soetbeers, secretaris van de handelskamer van Hamburg, op 22 september 1866 in een artikel in het Bremer Handelsblatt deed. Ook prins Adalbert van Pruisen, de Pruisische Marineminister van 1848 tot 1851, verklaarde op 25 december in een toespraak voor de koning en kroonprins dat hij er voorstander van was. Op 22 juni 1867 werden de kleuren dan in de grondwet van de Noord-Duitse Bond vastgelegd, waartoe Bismarck de nodige druk uitoefende. Men verklaarde dat de nieuwe vlag de Pruisische vlag (zwart en wit) combineerde met de kleuren van de diverse Hanzesteden (rood en wit). De kleuren kwamen goed overeen met de kleuren van de Pruisische koning, Frederik Willem IV, die men vleide door te stellen dat zwart-wit-rood de combinatie was van de Pruisische kleuren en het rood-wit van Brandenburg (dat tot Pruisen behoorde). Tegen de zwart-wit-rode driekleur kwam weinig weerstand – ook de aanhangers van de zwart-rood-gouden vlag vonden een verenigd Duitsland belangrijker dan de kleuren van de vlag. Deze vlag werd in 1871 de nationale vlag van het Duitse Rijk, dat toen de Duitse Bond verving.
In Noordwijk had men deze vlag dus ook al snel in de bewassing. Het is het enige beeld dat ik ken van deze over Noordwijks’ dreven wapperende vaan.
BLOGnoordwijk (Heimatsammlung) 