juch

Jacob (Jaap) Juch (1895-1943) werd in 1923 benoemd tot directeur van de nieuw te bouwen dependance van ’s Heeren Loo, een zorginstelling voor geestelijk gehandicapten in Noordwijk. De latere Dr. Mr. Willem van den Berghstichting. Juch was een ontwikkelaar en uitvinder pur sang. Een man die veel innovatieve methoden introduceerde in de gehandicaptenzorg.

Misschien wel zijn belangrijkste verdienste was de erkenning (voor het eerst!), dat zijn patiënten werden erkend als wezens die zich (net als iedereen) wilden uiten, maar daartoe de nodige verstandelijke ordening misten. Daardoor gingen zij slaan en schreeuwen. Vastbinden beschouwde hij als een regelrechte marteling. Immers: de drang om je te uiten wordt sterker, maar de mogelijkheden daartoe worden afgekapt. Hij bedacht allerlei methodes om kinderen die de hele dag apathisch zaten of lagen, in beweging te krijgen. Ik ontleen dit gegeven aan de uitgebreidere beschrijving van Juch’s betekenis door Frank Kluit.

Nog meer eerbetoon mag de man wat mij betreft ten deel vallen, al is het dan postuum: Jacob Juch weigerde in de oorlog pertinent om zijn Joodse pupillen te laten registreren, iets wat door de Duitsers geëist werd. Tijdens de bezetting werkte Juch niet mee aan het laten registreren van zijn joodse pupillen. In 1942 werd hij verraden wegens deze en andere anti-Duitse activiteiten en gearresteerd samen met een timmerman van de stichting, Johannes Molengraaf. Ze zouden beiden nooit meer terug komen. Juch werd naar het concentratiekamp Sachsenhausen gedeporteerd, waar hij in maart 1943 aan uitputting overleed. Molengraaf was al eerder – eind 1942 – omgekomen in Kamp Amersfoort.