ruiters

Het schilderij “Zwei Reiter, am Strand nach links” van de hand van Max Liebermann dateert uit de zomer van 1901 en kwam in Noordwijk tot stand tijdens één van de vele bezoeken van Liebermann aan de badplaats. Het schilderij kwam op enig moment in bezit van David Friedman, een kunstverzamelaar uit Breslau, maar na diens dood in 1942 werd er beslag op gelegd door de nazi’s, die er hun barbaristische etiket ‘entartet’ op plakten.

Na de oorlog werd het werk in beslag genomen door de Amerikanen, die het naar een verzamelpunt van geroofde kunst in Wiesbaden overbrachten. Het werd in 1950 ‘teruggegeven’ aan Hildebrandt Gurlitt, die ergens als een soort makelaar moet hebben tussen gezeten.

De recente geschiedenis van het schilderij is bekend: Cornelius Gurlitt, ‘de zoon van’, bewaarde het schilderij bij hem thuis, onttrokken aan de belangstelling van vele kunstliefhebbers, totdat hij vlak voor zijn dood in 2012 werd ‘betrapt’. De Duitse autoriteiten bepaalden dat alle geroofde kunst terug moest naar de rechtmatige eigenaar. Voor zo ver dat te reconstrueren viel was dat David Friedman uit Breslau, maar die was dus dood. Friedman bleek in de Verenigde Staten echter nog een achterneefje te hebben, de hoogbejaarde (en bijna blinde!) David Toren. Amper een maand nadat hij het schilderij franco thuisbezorgd had gekregen, veilde hij het bij Sotheby’s in Londen en het bracht een onverwacht hoge prijs op: € 2.7 miljoen.

Wie zich nu de rechtmatige eigenaar mag noemen is niet bekend. Maar hopelijk komt het schilderij straks toch weer voor de openbaarheid beschikbaar, al is het maar als bruikleen op een mooie tentoonstelling. Dan is dit prachtige beeld van Noordwijk weer zichtbaar voor iedereen.