Ik schreef eerder een stukkie over de Duitse schilder Hugo Vogel (1855-1934), getrouwd met ene Helena Molenkamp. Helena was een zangeres die links en rechts misschien niet heel veel bekendheid genoot (ik kom haar naam op internet nergens prominent tegen), maar die wel met een eigen klassiek repertoire dorpen en steden afstruinde met fraaie concerten. Op 13 mei 1886 wist ik haar te traceren in de Hervormde Kerk in Noordwijk-Binnen blijkens advertenties en recensies in de Leidsche couranten.
Ik traceerde ook bovenstaande tekening én schilderij van haar eega, Hugo Vogel, van een jonge organist aan het klavier. Ik veronderstelde dat Hugo zijn vrouw vergezelde op haar tournee, zich stierlijk verveelde en van de weeromstuit tijdens het concert maar een beetje ging zitten tekenen. Het product was onderstaande tekening (en later een schilderij) “Organist Konzert Kirchen-Musik Noordwijk”, in de kunstwereld wordt het beeld gekend als “Junger Orgelspieler”.
Naar ik nu moet vermoeden, waren Hugo en zijn vrouw wel vaker in Noordwijk geweest voor een gezamenlijke artistieke prestatie. Want op “Je bent een Noortukker” komt Jacco met een soortgelijke prent van Hugo Vogel aandragen, voor het gemak door mij maar ‘Alter Orgelspieler’ gedoopt. Wat in die prent opvalt is dat dit optreden niet in de Hervormde Kerk in Noordwijk-Binnen plaatsvond, maar in de oude kapel in de Hoofdstraat in Noordwijk aan Zee. Dat concludeer ik met mijn bouwvallige architectonisch inzicht uit de raampartijen op de achtergrond, die eerder duiden op de wat meer Romaans angehauchte raamrondingen op Zee dan op de Gotische van Binnen.
Het zou dus kunnen zijn dat Hugo en zijn vrouw óók in Noordwijk aan Zee optraden en dat zowel de oude als de jonge organist dáár zijn vastgelegd. Want het is onmiskenbaar hetzelfde orgel, met dat gordijntje op de achtergrond. En wat nog mooier is: Hugo legde ook zijn zingende echtgenote Helena vast, zonder verdere aanwijzingen ga ik daar gewoon van uit.


Wow! Fraaie tekening!
Beste Peter,
Er lijkt inderdaad verwarring te bestaan tussen de Duitse Professor Hugo Vogel en de Nederlandse ingenieur Hugo Vogel, volgens mij. Heel begrijpelijk, want ze hebben niet alleen dezelfde naam, maar ook hetzelfde geboortejaar en sterftejaar en ze zijn allebei in Duitsland geboren. De overeenkomsten zijn bijna eng, maar hun levens zijn wel zo verschillend dat het toch niet dezelfe persoon kan zijn, denk ik.
De echtgenoot van Helena Molenkamp was ingenieur aan de HSM-werkplaats in Haarlem. Ingenieur Vogel was de zoon van een redelijk bekend kunstschilder (https://en.wikipedia.org/wiki/Johannes_Gijsbert_Vogel) en de oomzegger van een bekende architect (https://nl.wikipedia.org/wiki/Hugo_Pieter_Vogel). J.G. Vogel werkte in 1855 toevallig in Kleef waardoor zijn zoon daar werd geboren (https://rkd.nl/en/explore/artists/81582). Verder gaat de verbinding met Duitsland niet. Het is niet ondenkbaar dat ingenieur Vogel van zijn vader op hoog niveau heeft leren schilderen. Nog iets wat de verwarring vergroot 🙂
De link met professor Vogel heb ik (nog) niet gevonden. Behalve dan dat ze allebei graag naar Noordwijk kwamen? Het netwerk van kunstenaars zal voldoende klein zijn geweest om elkaar daar dan te spreken.
Ik ben benieuwd of je nog meer aanwijzingen vindt, die de ingenieur en/of de professor in Noordwijk plaatsen?
Vriendelijke groet,
Ivo Zandhuis
Dank Ivo, veel interessante info bij elkaar. Ga ik wat mee doen