ury3

Het schilderij is getiteld: Zicht vanaf de Duinen naar de Zee bij Noordwijk en het is van de hand van de Duitse schilder Leo Lesser Ury (1861 – 1931). Hij werd vooral bekend om zijn stadsgezichten en landschappen. Zijn werk wordt gerekend tot het impressionisme. Lesser Ury exposeerde voor het eerst in 1889, nog zonder veel succes. In 1893 sloot hij zich aan bij de progressieve Münchner Sezession en in 1903 bij de Berliner Sezession.

Daar werd hij volgens de Wikipedia vaak tegengewerkt door collega-kunstschilder Max Liebermann. Hun verhouding was er één van water en vuur. De achtergrond van deze vete is niet duidelijk. Vermoedelijk had het van doen met hun verschillen in afkomst en in milieus waarin ze verkeerden. Lesser Ury werd door veel van zijn tijdgenoten  voor gek verklaard (wat hij niet was). Kinnesinne binnen het métier, zoiets zal het allemaal wel geweest zijn. Ze kwamen elkaar niet alleen  in Berlijn tegen overigens. Ik vermoed dat beide heren elkaar ook in Nederland en meer in het bijzonder in Noordwijk voor de voeten liepen, want daar verkeerden ze soms in dezelfde tijd (tussen 1906 en 1913).

Bovenstaand schilderij dateert van 1908. Met dat schilderij is iets heel bijzonders aan de hand, tenminste, dat vind ik. Maar nergens in kunsthistorische verhandelingen op internet kom ik dezelfde verbazing tegen, die mij bekroop bij het aanschouwen van dit kunstwerk: het werk wordt door iedereen toegeschreven aan Lesser Ury, maar in de signering rechts onderaan herken ik de naam (en het handschrift) van…… Max Liebermann, de aartsvijandige collega van Lesser Ury.

Wat moeten we ons hierbij voorstellen? Waren de beide heren net ruziënd door Noordwijk gegaan en wilde Lesser Ury Liebermann vervolgens een beetje te kakken zetten? Door quick and dirty een bepaald lelijk en vervelend ‘strandgezicht’ te maken en dat vervolgens aan Liebermann toe te schrijven? Curieus in dat verband (en ook wel een beetje hilarisch) is de uitspraak van Liebermann over Lesser Ury: “Die gekke kerel zegt, dat hij mijn schilderijen geschilderd heeft. Goed. Maar als hij gaat beweren, dat ik de zijne geschilderd heb, klaag ik hem aan!”

Er zijn geen schilderijen bekend van de hand van Max Liebermann, die ondertekend zijn met Lesser Ury. Maar andersom dus wel. Voorwaar een kunsthistorisch onderzoekje waard. Voor de volledigheid hieronder nog de echte handtekening van Liebermann.ury6