nsb

Statistiek van het aantal leden van de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) in Noordwijk, in NSB-jargon: Groep 3 van Kring 41 van District 9 (Datum 30 september 1942). Het valt me eigenlijk wel mee: in totaal 83 mannen en 21 vrouwen waren lid. Maar onder die leden was er wel een onderscheid: je had gewone leden, kernleden en sympathiserende leden. Het onderscheid tussen deze laatste categorie en de overige leden was dat de overige leden een ‘stamboeknummer’ hadden en de sympathiserenden slechts een ‘registratienummer’. Het verschil ertussen is mij niet geheel duidelijk (wanneer kreeg je het één en wanneer kreeg je het ander?), maar over het stamboeknummer weten wij meer, dankzij de Wikipedia:

Het Stamboeknummer was het nummer waaronder leden van de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) waren ingeschreven in de ledenadministratie. De oprichtingsdatum van de NSB is 14 december 1931 en zij werd opgericht door Anton Mussert en Cornelis van Geelkerken. In volgorde van aanmelding kreeg ieder lid een oplopend volgnummer in de ledenadministratie: het stamboeknummer. Mussert kreeg natuurlijk nummer 1 toegewezen en Van Geelkerken vanzelfsprekend nummer 2. Hoe lager het nummer, des te langer was de drager ervan lid van de NSB. Dit gegeven speelde een statusbepalende rol binnen de aanhangers van de NSB. De eerste 1000 NSB-leden hadden het voorrecht om altijd bij Mussert in zijn werkkamer op het NSB-hoofdkwartier aan de Utrechtse Maliebaan 35 naar binnen te lopen om aangelegenheden met hem te bespreken. Zij behoefden daartoe geen afspraak te maken. Toen de NSB de mijlpaal van 100.000 leden behaalde, was dit aanleiding voor grote vreugde binnen de beweging. Daarop ‘sloot’ Mussert, met enig gevoel voor de dramatiek van het moment, publiekelijk de ‘eerste ban’ der beweging.

Hieronder de lidmaatschapskaart van Anton Mussert met stamboeknummer 1. De kaart was ondertekend door de Algemeen Secretaris, Van Geelkerken. Die had dus nummer 2.

mussert