Het is een bericht dat nogal veel vragen oproept: een trekhondenconcours in Noordwijk. Wat hield dat concours eigenlijk precies in? Ging het om de mooiste of de aardigste hond? Of ging het om de vraag welke hond het meeste gewicht of de meeste massa kon trekken? In dat laatste geval zou er wat mij betreft sprake zijn van regelrechte dierenmishandeling.
Maar dat roept direct een andere vraag op: het concours werd georganiseerd door de Noordwijksche Afdeeling van den Bond tot Bescherming van den Trekhond. Je zou kunnen denken dat zo’n club de honden zou beschermen tegen iedere vorm van zware arbeid en dan organiseer je alleen maar een concours, waarbij de betreffende honden alleen maar vertroeteld worden met hapklare brokken en stukjes vlees.
Of ging het erom het fenomeen ‘trekhond’ in leven te houden en ervoor te zorgen dat honden ook in de toekomst van alles aan zware arbeid konden verrichten?
Een beetje googelen levert gelukkig het best denkbare antwoord op: De Bond tot Bescherming van den Trekhond was in 1912 opgericht, maar had kort daarna zijn naam kortweg veranderd in “Anti-Trekhonden Bond”. De bond wilde het fenomeen ‘trekhond’ gewoon helemaal afschaffen. En dat was wel nodig ook, want de overheid liet het er maar een beetje bij zitten en de hond werd er niet veel beter van.
Trekhonden gingen al vanaf de 17e eeuw door de straten: ze waren goedkoop (hadden geen stal en hooi nodig) en de hondenkar was een wendbaar ding, zeker in vergelijking tot de veel grotere paard-en-wagens. Maar de arme dieren gingen vroeg of laat wel aan hun lasten ten onder. Uit opgegraven botresten én uit verslagen uit die tijd blijkt dat de langzaamaan uitgemergelde honden het moesten doen met afgesleten voetzolen, versleten en uiterst pijnlijke gewrichten en afgebroken staarten (die weleens tussen de wielspaken bleven hangen). Geestelijk waren ze een prooi van mishandeling en pesterijen door hun bazen en/of door straatjongens die zich verveelden.
De eerste gemeentelijke verordeningen jegens de trekhond hadden betrekking op het beschermen van de burgers tegen de vaak vals en agressief geworden dieren én ter bescherming van de verkeersveiligheid. Maar op 1 september 1911 treedt uiteindelijk de Trekhondenwet in werking, die bepaald dat houders van trekhonden voortaan vergunning plichtig en moeten zijn. Nu worden ook de honden tenminste een beetje in bescherming genomen.
Pas in 1927 wordt de wet weer aangepast met de introductie van een heuse trekhondenkeuring, maar de naleving van de wetten is allerbelabberst of non-existent. Ondanks de inspanningen van de Anti-Trekhonden Bond moet het allemaal nog tot 1962 (!) duren, voordat het fenomeen ‘trekhond’ helemaal wordt afgeschaft, maar dan zijn de beesten eigenlijk ook volstrekt overbodig vanwege bakfietsen, vrachtauto’s en ander rollend materieel.
Blijft over de vraag: waaruit bestond precies het trekhondenconcours dat in 1914 in de lanen van “Huize Offem” in Noordwijk gehouden werd?
Over de barre geschiedenis en het barre leven van de trekhond, klik hier.
BLOGnoordwijk (Heimatsammlung) 
Ik wordt zo triest bij de aanblik van dit arme dier. 😦
Ja het is een passende illustratie bij een dieronterende geschiedenis