dss2

Ron Hoek meldt op “Je bent pas een Noortukker” dat de radio- en tv-winkel van De Lange op de hoek van Molenstraat en Scheveningsestraat bezig is met een opheffingsuitverkoop. Geen partij meer voor de Grote Jongens van BCC, Mediamarkt enzovoort. Wat hij niet vermeldt is dat hier vroeger de Coöperatie zat. Een coöperatie is een vorm van zelforganisatie van – in dit geval – verbruikers, gericht op het behalen van schaalvoordeel. Coöperaties hebben een belangrijke rol gespeeld in de economische emancipatie van grote – met name armere – groepen van de bevolking, vooral rond de eeuwwisseling van de 19de naar de 20e eeuw. Via de coöperatie konden consumenten zich verenigen en zo gezamenlijk doelen bereiken die voor elk individu onbereikbaar zouden zijn geweest, vooral op het gebied van koopkracht.

De coöperatie op de foto was een kruidenierswinkel onder de naam “Door Samenwerking Sterk”, kortweg DSS. Er was ook iets verderop in de Molenstraat een coöperatieve broodbakkerij, “De Verbetering” en beide winkels wisten het tot ver in de jaren zestig nog uit te houden (Piet Zoutenbier was de laatste gedreven zetbaas van de coöperatie).

DSS en “De Verbetering” kwamen voort uit de Roomsch-Katholieke Werkliedenvereniging, later de Katholieke Arbeidersbeweging (voorloper van de nog latere NKV en FNV). Aangesloten arbeiders betaalden bovenop hun contributie aan de vakbeweging een kwartje extra om de coöperatie mogelijk te maken. Ze konden daar dan hun boodschappen doen tegen prijzen die aan de schappelijke kant bleven. De katholieke vakbeweging lette wel op de kleintjes. Of protestanten hier ook een rol beschuit konden kopen, weet ik niet.