Het is een groot schilderij, 1 bij 2 meter en het dateert ergens van 1573. De schilder is onbekend, maar zeker is wel dat het hier een allegorische voorstelling betreft van de zgn. Tabula Cebetis. Cebes was een Griekse filosoof, leerling van Socrates, die zich een voorstelling maakte over de cyclus van een mensenleven, waarbij de mens in concentrische cirkels langzaam moest bewegen naar de eeuwige zaligheid, langs wegen die vol waren van verkeerde verleidingen, drempels en gevaren.
Dat beeld was al eerder weergegeven op een paneel in een Griekse tempel (in Athene of Thebe, daarover spreken de bronnen elkaar tegen),en op basis daarvan werd het verhaal opnieuw opgetekend door een anonieme auteur. Dat verhaal ging zijn eigen leven leiden, overigens in veel verschillende talen, maar vormde wel opnieuw de inspiratiebron voor beeldende kunstenaars om het verhaal weer uit te beelden. Van die dingen.
Dat hele verhaal en dat hele schilderij zouden niet in BLOGnoordwijk terechtgekomen zijn, ware het niet dat er iets bijzonders mee aan de hand was. Het schilderij berust nu in de collectie van het Rijksmuseum en het doet dat al sinds 1908. Maar daarvóór hing het – of all places – in het Hof van Holland aan de Voorstraat te Noordwijk Binnen. Dat wordt vermeld in een voetnoot bij een artikel over de Tabula in “Het Boek: Tweede Reeks van het Tijdschrift voor Boek- en Bibliotheekwezen, jaargang 9, 1920.”
Hoe het daar in het Hof terecht gekomen is, mag Joost weten. Een tip van de sluier wordt misschien opgelicht door onderstaand artikeltje uit de Leidsche Courant van 14 januari 1938. Hier wordt geschreven over een andere versie van de Tabula Cebetis, een Leidse versie van ene Joris van Schooten, maar de eindconclusie is instructief: daar wordt aangegeven dat die versie feitelijk werd geschilderd in opdracht van de Latijnsche School in Leiden. Dat doet me vermoeden dat de ‘Noordwijkse’ versie in het Hof terechtgekomen via de Latijnsche School in Noordwijk. En het Hof van Holland was niet eens een misplaatste lokatie voor dit moralistische schilderij: er werd tot ver in de tijd officieel recht gesproken in de gelagkamer!
Enfin, genoeg aanknopingspunten dus alles bij elkaar om dit – overigens prachtige- schilderij een plaats te geven in BLOGnoordwijk. Waarvan acte!
BLOGnoordwijk (Heimatsammlung) 
Dat is zeker zeer bijzonder! BTW: ik heb ook een Noordwijkfoto vandaag 🙂
Zijn dat Noordwijkse hokjes? Heb ik iets gemist?
@Pjotr:
Bestaan er foto’s van het interieur van het Hof van Holland ?
Heb ik nooit gezien, tenminste niet van heel vroeger
Ik stuur je er een. Toevallig zag ik vanavond dat Noordwijkse Huizen hem ook had.
stond wel op google recentere foto,s en reviews,..
zat een voor mij super lang verhaal te bikkelen maar het was plots pleitte ging over cyclus en plato en de intentie van filosofen….wellicht vinden uw het niet eens zo erg,…
was gisteravond het hele verhandeling spoorloos had wat gezet bij blew kijk zelden bij hem al heeft hij toch iets bijzonders foto,s strand badhokjes hoop niet dat hij mij bedoelde met het newspeak denk t niet dat is mijn en hoop niet dat mijn onzin hem van pad brengt kende niet inloggen voegde e mail in was op dees kwijt deze cebes kom je terecht bij plato het is vreemd als je schrijft diep in de avond lukt het beter als s morgens en je kan maar een keer een ingevend verhaal op schrijven de volgende keer wordt het anders van lijn in de vroege morgen met een bak koffie en slaperig omdat er geen druk op staat is het helemaal andere verhaal het is allemaal verslavend ook het schrijven denk dat een mens gewoonte dier is in een bepaalde conditionering net als een hond tenminste die van mij die je uit moet laten plato dus verhandeling van phaeton daar komt het in voor de een zegt mythe de ander neemt het voor waar aan en neemt de dingen serieus de meeste filosofen beginnen bij plato die schijnt alles opgeschreven te hebben van socrates en nog meer van de oude grieken ieder is een filosoof de tegenstellingen gaf cebes aan als aangever zoals pjotr aangever is en wij volgen in antwoorden theorien en newspeak men gebruikt dus dingen woorden van elkaar en geeft dat door inzekerezin authenthiek het bestaat bijna niet men vind weer uit en spitvondig en scherp zinnigheid er zijn intelectoos dat is zeker maar het echte verhaal moet nog verteld worden magneten houden het vol tot het leeg is zo zijn er teveel dingen bij de platonisten die ik me voorstel als iemand die op het plein staat en alle aspecten anylyseerd en ontleed zelfs foucault had de onderwerpen en zijn antwoorden in een nieuw jasje uit de oudheid wat die bijzonder knap deed lees het nooit na dat hof v holland ken ik wel dat bestond insixties omdat erwat mondain oude glorie als bezoeker was dat ging in de bestaande schimmigheid op net als de inboedel waar je van dacht daar heeft mijn overgroot grootmoeder nog mee geleefd zo oud in de kelder zag je waar de gevangen nog aan hun ketting heeft gezeten de moeten van de ijzeren ringen in de muur de baljuw kwam je tegen zo gedateerd en op het dompad der verdoemde hingen ze je voorvaderen op opgevreten door roeken bizar luguber maar zo ging t zeerovers dieven nieuwlichters en stropers alles wat voor de heersende modus niet welgevallig was dan maar zeewindmolens en een elektropaal zal ik het verhaal nog nalezen ander tikt list me op de vingers moet ik aan 400blz wf hermans beginnen over het zwaard van damocles aan een paardehaar en de blauwe tram van voorschoten naar leiden zoiets toch het spoor terugvinden zei die zeepaard schrijver,…ben zijn naam al kwijt,ouderdom,..goed boek vind t spoor terug,…sporen in t duinzand ook dees wind blaast t egaal,…floris gerts komt uit voorschoten ook talent wielrennen net als de haanen die werden gisteren aangereden training liep goed af en ozon doping bij westl wr ondekt,…
Wow! Interessante kost!