Blog4537: Toren en Koepel

Achter de uitkijktoren zie je inderdaad een gebouw. De fabriek ?

Eigendom van Cornelis J.L. v.d. Meer en uitkijkend over al zijn bloembollenvelden en die van zijn broer Chris v.d. Meer. Cornelis en Chris, broers van Jan van Boschhek, waren de oudste zonen van Pieter vd Meer en Dirkje van Velzen.
Op de oude foto zien we een hoge uitkijktoren op een heuvel. Rechts in de verte is nog net een koepeltje te zien. Dit idyllische plekje zal voor de meesten onder ons onbekend zijn en dit geldt zelfs voor de fotograaf Braakman, die aan het begin van de vorige eeuw een fraaie ansichtkaart uitgaf, waarop deze toren te zien is. Volgens hem stond deze toren aan de Zwarteweg, maar niemand kan zich daar zo’n toren herinneren.

https://www.denoordwijker.nl/nieuws/algemeen/56432/belvdre-op-de-st-jeroensweg
11-03-2020

Maar toch wordt op deze ansichtkaart het geheim een beetje ontsluierd. Aan de rechterkant ziet men een stukje van het dak van het huis Winterrust, dat aan de St. Jeroensweg is gelegen. Nu wonen er twee families Braun. Er is nog een ansichtkaart van dit plekje uitgegeven, ± 5 jaar later. Daar wordt gesproken over de Belvédère op de St. Jeroensberg. Dan wordt het ongeveer wel duidelijk waar dit plekje ligt: de St. Jeroensweg. Dit terrein was eigenlijk een uitloper van het landgoed Calorama, dat voor de oorlog groter van omvang was dan thans. Na de oorlog werd een gedeelte langs de oude St.Jeroensweg met nieuwe huizen bebouwd, hetgeen ten koste ging van het landgoed Calorama. Zelfs het St. Jeroenspoortje moest een stukje naar achteren worden verplaatst. Iets ten noorden van het landgoed Calorama lagen aan weerszijden van de St. Jeroensweg de bollenpercelen van de familie van der Meer, die nog steeds woont op de splitsing Boerenburgerweg/St. Jeroensweg. Een oude houten schuur aan de St. Jeroensweg doet nog aan deze tijd herinneren. Al voor de oorlog werd een gedeelte van dit bollenland verkocht voor de bouw van woningen aan de Van Leeuwenstraat en de Bijdorpstraat. Aan het einde van dit bollenland aan de rechterkant lag een stuk binnenduin en juist op dit stukje duin was op initiatief van de familie Van der Meer deze toren neergezet, van waaruit men een prachtig uitzicht had over de bollenvelden, die zich hier naar alle kanten uitstrekten. De Van der Mortelstraat, ’t Joostje en de wijk Boerenburg bestonden nog niet. Een stukje achter deze toren stond een eenvoudige koepeltje, ook wel het koepeltje van Van der Meer genoemd. Daar kon men even beschut zitten en eveneens van het uitzicht genieten. Rond 1910 kwam aan dit mooie plekje een einde. Van der Meer, die de eigenaar was van deze plek, liet de St. Jeroensberg afgraven en voegde deze geëgaliseerde plek bij zijn bollenland, dat er naast lag. De St. Jeroensweg was toen in z’n geheel een fraaie weg, die slingerde tussen het bollenland en de bosrand en uiteindelijk uitkwam op de Gooweg, ongeveer ter hoogte van de Northgodreef. Achter de St. Jeroensberg passeerde men de R.K. Begraafplaats. Op het ogenblik houdt de St. Jeroensweg op bij de Van der Mortelstraat, maar toen kon men daar nog gewoon doorlopen. Voordat de St. Jeroensweg eindigde bij de Gooweg kwam men langs een soort industriegebouw, waar aan het eind van de 19e eeuw groenten werden ingeblikt. Aan het begin van de vorige eeuw kwam hier de beroemde aardewerkfabriek De Kroon, die helaas na enkele jaren alweer failliet ging. Uiteindelijk kwam hier een speelgoedfabriek, die echter in 1913 geheel uitbrandde. Op het ogenblik staan hier de oude woning van burgemeester Van der Mortel en enkele voormalige kantoorgebouwen van het Zilveren Kruis, die nu gedeeltelijk in gebruik zijn bij de gemeente.

E.H. van der Meer