tinbergeg

Nikolaas Tinbergen (Den Haag, 15 april 1907 – Oxford, 21 december 1988) was een Nederlandse etholoog, die zich vooral gericht heeft op het gedrag van dieren. Dat was een relatief nieuwe tak van sport en eigenlijk mag Tinbergen wel gezien worden als één van grondleggers van dit wetenschapsterrein.  Hij bekleedde leerstoelen aan de twee beste universiteiten van de wereld, Leiden en Oxford. In 1973 ontving hij de Nobelprijs voor de Fysiologie of Geneeskunde, gedeeld met Konrad Lorenz en Karl von Frisch.

Nico Tinbergen was niet de enige uit het Haagse gezin van vijf, die een wetenschappelijke carrière was begonnen.  Zijn broers Jan en Luuk zouden het ook nog ver schoppen: Jan – econoom én natuurkundige – zou in 1969 de eerste Nobelprijs voor economie krijgen. En Luuk – cum laude gepromoveerd – werd  in 1949 aangesteld als lector aan de Leidse universiteit, waar hij zich net als zijn oudere broer Nico toelegde op de ethologie (en ornithologie). In 1954 volgde zijn aanstelling tot hoogleraar, maar in 1955 pleegde hij tragisch genoeg zelfmoord.

Luuk was kort voor de oorlog na zijn studie assistent geworden van oud-Noordwijker Jan Verwey, de zoon van Albert Verwey,  aan het Zoölogisch Station te Den Helder. Die ontmoeting was misschien niet geheel toevallig, want Jan Verwey was een groot inspirator en goede vriend van Nico Tinbergen. In zijn toespraak bij de aanvaarding van de Nobelprijs, memoreerde Nico in 1973 deze vriendschap en in het bijzonder een wedstrijdje hardlopen aan het Noordwijkse strand in 1925:

Upon my return to Holland, Christmas 1925, I had decided to read Biology at Leiden University after all. Here I had the good fortune to be befriended by Holland’s most gifted naturalist Dr . Jan Verwey, who instilled in me, by his example, a professional interest in animal behaviour (he also beat me, much to my humiliation, in an impromptu running match along the deserted Noordwijk seashore:  two exuberant  Naked Apes !).