monument

Pas in oktober 2001 werd dit Noordwijkse “Indië-monument” geplaatst naast het andere oorlogsmonument aan de Oude Zeeweg. Dat had veel te maken met het feit dat Nederland lange tijd niet in staat was om zijn Indische “Vergangenheit zu bewältigen”, zoals Duitsers dat zo mooi zeggen. Het was ook niet zo’n hoogstandje van vaderlandse beschaving natuurlijk, dat Indische verleden en die zogenaamde ‘politionele acties’  kort na WOII. Eigenlijk van het begin af aan al een uitzichtloze operatie, zowel politiek als militair en daar werden dan veel mensenlevens nutteloos aan opgeofferd (een overgrote hoeveelheid Indische mensen (150.000) en – relatief gesproken – een paar Nederlanders (5000)). Onder de doden aan Nederlandse kant waren de Noordwijkse soldaten Hellenberg, Doove, Mourits en Raaphorst.

Maar ja. Wat was ‘nutteloos’? Vanuit Nederlands perspectief ging het om het herstel van ‘orde en vrede’, terwijl Indonesische nationalisten daar heel anders over dachten: die kwamen in verzet tegen de eeuwenlange koloniale onderdrukking en zagen hun strijd vooral als een onafhankelijkheidsoorlog. Daar had Nederland – zelf 80 jaar gevochten voor onafhankelijkheid –genuanceerder mee om kunnen gaan, denken we dan (achteraf).

Enfin. Het monument voor de Noordwijkse gesneuvelden kwam er dus uiteindelijk en ten langen leste. Volgens de site van het “4/5 Mei Comité” moest er ook nog eens iets veranderd worden aan de ingebeitelde tekst. Aanvankelijk stond er ‘Voor orde en vrede’, maar later werd dat veranderd in ‘Voor herstel van orde en vrede’. Een nuanceverschil dat ik wel een beetje kan duiden, maar waarvan ik niet precies weet uit welke hoek die gekomen is. Daar ben ik nog wel benieuwd naar.

En verder staat er: “naar Nederlands-Indië gezonden, in Indonesië gebleven”. Dat is wel weer mooi.