De dr.mr. Willem van den Berghstichting kwam mede voort uit een initiatief van de “Vereeniging tot opvoeding en verpleging van idioten en achterlijke kinderen”. De Voorthuizer predikant dr. mr. Willem van den Bergh (1850 – 1890) was één van de oprichters van die ‘Vereeniging’ en ook één van de drijvende krachten erachter. Willem van den Bergh was daarnaast een bevlogen predikant die zich aan het eind van de 19e eeuw opwierp tot het ‘geweten van de Doleantie’. Als eerzaam katteliek ben ik niet erg vertrouwd met de gesciedenis van de hervormde kerk in Nederland, daarom een beroep op de wikipedia:
De Doleantie is de benaming voor een kerkscheuring die in 1886 plaatsvond onder leiding van dominee Abraham Kuyper. Een aantal kerkraden (in Amsterdam ongeveer tachtig personen; over het gehele land sloten ruim 300.000 personen zich bij de Doleantie aan) brak met het bestuur van de Nederlandse Hervormde Kerk. Ze noemden zich de Nederduits Gereformeerde Kerk. Ze hanteerden als bijvoegsel de term ‘dolerend’ (Latijn voor ‘klagend’), omdat naar hun mening de kerkelijke organisatie een nieuwe reformatie van de kerk in de weg stond, en omdat hen het recht werd ontzegd op de kerkelijke goederen. De Doleantie was één van de twee grote afscheidingen van de Nederlandse Hervormde Kerk in de 19e eeuw. De andere was de Afscheiding van 1834. Door de Doleantie verloor de Hervormde Kerk in één klap ±10 procent van haar leden.
Onder hen dus ook ds. dr. mr. Willem van den Bergh. Hij werd kort voor zijn dood nog benoemd als hoogleraar aan – waar anders – de Vrije Universiteit te Amsterdam, maar overleed aan tbc op 30 april 1890 in Montreux, waar hij wegens zijn zwakke gezondheid was opgenomen. Te zijner ere werd de nieuwe inrichting in Noordwijk naar hem vernoemd.

