De Noordzee heeft niet altijd ‘Noordzee’ geheten. De Romeinen wearen natuurlijk de eersten die er een naam voor verzonnen, althans de eersten die die mnaam opschreven: “Septentrionalis Oceanus”, wat ‘Noordelijke Oceaan’ betekent. Een curieuze, want door mij nog niet eerder gehoorde verklaring voor de naam ‘Noordzee’ is dat die naam door Nederlanders aan het water gegeven werd. ‘Noordzee’ stond dan tegenover ‘Zuiderzee’ en de naam ‘Noordzee’ werd gewoon in het Engels overgenomen.

Maar voordat dat gebeurde heette de Noordzee “German Sea” of “German Ocean“, afgeleid van weer een andere Latijnse benaming: “Mare Germanicum” of “Oceanus Germanicus”. Die benaming werd tot diep in de 19e eeuw gehanteerd, met name in de Verenigde Staten (die veel te veel met zichzelf bezig waren in die tijd en geen benul hadden van de geo- en topografie in Europa).  

De Denen konden er ook wat van: die noemden de Noordzee enige tijd “Vesterhavet”, wat zoveel betekent als Westerse Oceaan. En ze hadden nog een andere variant: ‘Nordsøen’, wat letterlijk ‘Noordermeer’ betekent.

Op deze – Amerikaanse – kaart uit 1797 heet het ‘German Ocean’. De kaart werd gemaakt voor Malham’s Naval Gazetteer in Boston. Voor de kust bij Noordwijk lag zo te zien een enorme zandbank met de surrealistische naam “The Broad Fourteen“. Ook nooit van gehoord, hoewel die bij nader inzien wél ook op andere zeekaarten staat ingetekend.

Een fascimile uitgave van de kaart is te koop bij een winkel in Maine.

Nota Bene: in het Nederlands heet “The Broad Fourteen” de ‘Breeveertien’ en het is een naam die in veel oud-Nederlandse spreekwoorden terugkomt. Bedoeld is deze zelfde zandbank die vrij gelijkmatig veertien vadem (26 meter)  diep is.  De zandbank ligt  ruwweg tussen lengtegraad 3°O en 4°30’O en breedtegraad 52°30’N en 53°30’N. De uitdrukking “de breeveertien opgaan” betekent “een losbandig leven leiden” en zo figureert de ‘breeveertien’ in nog wel meer oud-Nederlandse spreekwoorden. Klik hier.