Ik refereerde een tijdje geleden aan het verhaal in de Goessche Courant van 6 december 1910 als zou een ooit als ‘verdwenen’ opgegeven Noordwijkse zeeman na vijftig kaar weer opgedoken zijn als barexploitant in Cabo Polonio in Brazilië.
Curieus was dat de kapitein van het schip, waarop deze Van den Berg voer, destijds aan de familie gemeld had dat het slachtoffer overboord geslagen en verdronken was. Ik veronderstelde dat de betreffende kapitein gewoon in een complot zat: die Van der Berg wilde gewoon de kuierlatten nemen en een nieuw leven beginnen, as far from Noordwijk as possible.
Maar nu duikt een akte op waaruit toch met stempels en zegels en getuigenverklaringen officieel naar voren komt dat Van den Berg al in augustus 1861 verzopen is en niet in een exotisch oord aan het andere end van de wereld, maar – beetje banaal – in de haven van Hamburg.
Een verkorte versie van de overlijdensakte van Van den Berg bevindt zich in akte no. 67 van de Burgerlijke Stand van Noordwijk en luidt: Adrianus van den Berg, geboren te Noordwijk op 7-8-1843, wonende te Noordwijk. Uit journaal van het Nederlandsch schoenerschip "Triton" door schipper E.R. Sandberg dat de ligtmatroos Adrianus van den Berg op 14-8-1861 te Hamburg verlof bekomen hebbende om aan wal te gaan den volgende dag is vermist gevonden en op de 17e dier maand in de haven aldaar verdronken gevonden is. Aldus overeenkomstig het journaal opgemaakt te Dordrecht den 7-10-1861. aang: E.R. Sandberg, schipper. getuigen: H. van Helmond, timmerman en Cornelis Lodders, matroos. Gezien bij ons waterschout te Dordrecht voor legalisatie.
We moeten nu wel aannemen dat de akte juist is en dat het verhaal over Cabo Polonio een broodje-aap verhaal is. Maar toch. Soms is dat jammer van het verhaal en zou je bij jezelf willen denken: "Het verhaal klopt, alleen de feiten deugen niet."
PS Dat het schoenerschip "Triton"" en schipper E.R. Sandberg bij elkaar hoorden, zoals in de akte wordt beweerd, klopt. In de Dordrechtse Courant van 24 april 1862 wordt e.e.a. bevestigd in een scheepvaartbericht, waarin gemeld wordt "Alles wel aan boord."
(Met dank aan L en M)
BLOGnoordwijk (Heimatsammlung) 
@pjotr: ijverig zoekwerk. Leuke aanvullende informatie.
Of de feiten wel of niet kloppen weten we pas als we precies weten wie er met A.v.d.B. wordt bedoeld.
Deze initialen kunnen ook staan voor Adrianus van den Burg. z.v. Arie van den Burg en Trijntje Onderwater die rond 1840 aan de Duinkant no. 376 in het Langeveld woonden. Adrianus is geboren op 20-3-1840 dus ruim drie jaar voor Adrianus van den Berg. In 1910 was het volgens de Goessche Courant 50 jaar terug dat hij als 17 jarige naar zee ging. Mag dat ook 53 jaar geleden zijn?
Rest alleen nog de vraag: is hij gaan varen. In mijn huisarchief kan ik daar niets over vinden maar wellicht zijn er andere Noordwijkers die hier iets over weten te vertellen.
Volgens de site van Hans Montanus heeft Adrianus van den Burg wel 18 broers en zusters. Allemaal dezelfde moeder (arme vrouw) . Geen van de broers is een G.v.d.B.
Terwijl Adrianus van den Berg wel een G.v.d.B. als broer had.
Zou het G.v.d.B. zelf zijn geweest die dit knappe staaltje visserslatijn in 1910 de wereld in heeft geholpen.
Dan zal hij waarschijnlijk wel nooit hebben geweten dat dit verhaal in de Goessche Courant heeft gestaan.
Hallo, ik ben ook een beetje geïnteresseerd in dit verhaal, daar ik ook afstam van een broer van de Adrianus die wellicht gedeserteerd is (namelijk van Petrus van den Berg, getrouwd met Christina Maria Bierman). Maar wat ik mij nou afvraag is hoe weten jullie op welke plaats hij ‘barexploitant’ zou zijn geweest? Waar komt dat Cabo Polonio vandaan? wat trouwens volgens Google niet in Brazilië, maar in Uruguay ligt? Want in alle krantenberichtjes die ik heb gezien, daar stond dat niet bij. Groetjes…
@B.Bakker: ja dat Cabo Polonio kan ik nu ook opeens niet meer traceren. Maar ik heb het niet uit mijn duim gezogen. Zo’n naam – Cabo Polonio – verzin je toch niet? Zie ook http://mijnnoordwijkseafkomst.blogspot.nl/2009/04/gevonden-in-zuid-amerika.html