foto

Wat het beest in hemelsnaam op het strand van Noordwijk te zoeken had mag Joost weten. Er is literatuur over dus je kunt het allemaal wel ergens nalezen. Maar op 28 december 1614 strandde er een potvis bij Noordwijk en hij moet voor een ongelooflijk spektakel gezorgd hebben. Persfotografen waren er niet (kranten trouwens ook niet). Maar er was blijkbaar wel een peloton schilders, tekenaars en etsers dat het nieuws van de dag wilde documenteren en ze deden dat met grote ijver en onverschrokken talent.

Het schilderij linksonder dateert van 1826 en wordt toegeschreven aan Hans Savery. Het is verder zonder commentaar en dat geldt ook voor de ets rechtsonder, ofschoon historici daarbij wel vermelden dat de figuur centraal op de voorgrond Prins Maurits zou zijn die op 31 december 1614 een kijkje kwam nemen. De ets helemaal boven is het meest gedocumenteerd. Hij bevindt zich in het Prentenkabinet van het Boijmans Van Beuningen in Rotterdam, Ontworpen door Esaias van de Velde en op de koperplaat geetst door Claes Jansz. Visscher. Het is tegelijk ook het meest journalistieke beeld, want het geeft nog een nuttige tekstuele toevoeging aan wat we zien:  “Ware afbeelding van den Pot-Walvisch, gestrandt  by Noortwyck op Zee, den 28 december 1614, lanck zijnde 52 Roede voeten, voor aenden muyl breet, ende staert 12 Roe voeten”.

Ik weet niet hoeveel een ‘Roede voet’ precies meette, maar ik geloof graag dat het een reusachtig beest moet zijn geweest. Anders had men er niet zo veel beelden van nagelaten.