foto  Het is een foto van een krijttekening. De foto is van B. Zweers en de krijttekening is van Antonie Waterloo. De foto is recent gemaakt, de tekening al in de 17e eeuw. De foto staat op de fantastisch mooi verzorgde beeldbank van het Regionaal Archief Leiden. De tekening bevindt zich in het – al even fantastisch mooie – Teylers Museum in Haarlem. De beschrijvingluidt: "Gezicht op Noordwijk aan Zee met de kerk en de vuurbaak."

Er klopt volgens mij helemaal geen ene bliksem van. Een kerk als deze heeft nooit in Noordwijk aan Zee gestaan en al helemaal niet in het Noordwijk aan Zee van de 17e eeuw, want dat was zo protestants als de pieten (veel gestrande watergeuzen). Dit is duidelijk een katholieke kerk. Het neogotische achterschip is net in aanbouw, de toren is ook al gezet en de verbinding tussen beiden is alleen nog maar een kwestie van tijd. Maar welke tijd?

Achterschip en toren lijken nog het meest op de katholieke kerk van Noordwijk-Binnen. Het achterschip daarvan werd pas gebouwd aan het eind van de 19e eeuw, de toren en het middenschip kwamen er pas in de jaren twintig van de vorige eeuw aan vast te zitten. Maar de toren lijkt ook niet erg, behalve dan de extra schuine hoekpunten op de plaats waar de spits begint. En de toren lijkt ook niet op de ‘oude’ Sint Jeroenskerk in Binnen, die er trouwens toen al lang gestaan moet hebben.

Er is ook nog sprake van een vuurbaak en dat zal dat wat lompe construct rechts van het midden wel wezen, maar of dat helemaal naar de letter is getekend weet ik niet. Kortom, ik weet niet wat Waterloo precies bezielde, maar hij tekende iets anders dan hij voor zich gezien moet hebben. Misschien tekende hij zich een beeld dat hij wenste te zien: een devoot katholieke tekenaar die wat misnoegd naar dat protestantse zeedorp kijkt en denkt: ik kan proberen ze tenminste virtueel bekeren.

Antonie Waterloo zou geleefd hebben van 1609 tot 1690 – een heel leven in de Gouden Eeuw en tijdgenoot van Rembrandt en Vermeer – en hij staat bekend als één van de ‘Dutch Masters’ op etsgebied. Veel bosgezichten zijn van zijn hand en andere mooie dingen. Maar met ‘Noordwijk aan Zee’ had hij geen gelukkige hand.