Vorig jaar schreef ik een bericht over de ontmoeting tussen Gustav Mahler en Sigmund Freud in Leiden, in de zomer van 1910. Daar is ook beschreven hoe beide Wiener mastodonten daar verzeild raakten. Belangrijkste aanleiding was het feit dat Sigmund Freud op dat moment met zijn gezin de zomervakantie doorbracht in Noordwijk aan Zee, waar hij was ‘ingekwartierd’ in Hotel-Pension Noordzee.

Van zijn verblijf in Noordwijk, noch van zijn wandeling met Mahler door Leiden bestaan beelden. Of misschien toch. In de onvolprezen beeldbank van het regionaal archief Leiden is bijgaande fotokaart opgenomen met als simpele ondertiteling Groeten uit Noordwijk aan Zee. De kaart is ooit verzonden geweest in 1926, dat staat bovenaan de kaart met potlood geschreven. Er staan meerdere mensen op, maar centraal staan twee met elkaar debatterende mannen, ogenschijnlijk in gezelschap van een aantal vrouwen die op gepaste en eerbiedige afstand half naar beide mannen, half naar de zee kijken. Uitvergroot doemt uit de kaart het gezicht op van een man die zonder al te veel fantasie gelijkenis vertoont met Sigmund Freud. Hij heeft een zonnebril op alsof hij incognito wil lijken. Keurig overhemd en colbert, wandelhoed, maar geen lange broek en vermoedelijk op blote voeten.

“Groeten uit Noordwijk aan Zee”: het is een foto die toch ooit genomen moet zijn. En niet door een strandfotograaf die in 1910 alleen maar de groeten wilde vastleggen, maar door een stalkende paparazzo die Freud op de foto wilde (maar niet nog dichterbij durfde te komen). Een foto die in latere jaren een eigen leven gaat leiden als ansichtkaart naar verre buitenlanden zonder dat iemand nog in de smiezen heeft wie er nu precies op de foto staan en waarom de foto überhaupt gemaakt is?

Dat Sigmund Freud in Noordwijk was is zeker. Dat er een toen een foto van hem is gemaakt is ook wel aannemelijk. Misschien was het wel deze.

Serie “Uitvergroot” maakt gebruik van beeldmateriaal van het Regionaal Archief Leiden, dat een schitterende collectie foto’s bezit van de regio Leiden én van Noordwijk.