Als je het begrip "Pylgeralmanak" tegenkomt gaan er niet direct allerlei lichten branden, tenzij je van Friese afkomst bent. "Pylger" betekent "pelgrim" en de Pylgeralmanak geeft per dag een overzicht van alle heiligen en plekken en wonderen die een bedevaart of tenminste enige devote gedachtenis waard zijn.
Ook Noordwijk staat erin, op 17 augustus, de feestdag van de Heilige Jeroen.
Jeroen is volgens sommige apocriefe bronnen inmiddels al jaren geleden door de Paus van de Lijst der Heiligen afgevoerd, maar dat nieuws heeft om even apocriefe redenen nog niet tot katholiek Noordwijk kunnen doordringen.
De Pylgeralmanak is op de hoogte van enkele versjes/wijsheden die in betreffende bedevaartsoorden wel werden gebezigd. Ééntje komt uit het brein van Stalpaert van der Wiele (priester-dichter, 1579-1630), die dichtte: Noordwijksche Maeghden Die ooit behaegden Sions engelen, Wilt u spoen Met soete wysen Van sangh te prysen Christus’ martelaar, Sint Jeroen.
Een ander is meer voor praktisch gebruik, namelijk ingeval van de wenselijkheid verloren voorwerpen terug te vinden (ik verkeerde altijd in de veronderstelling dat dat de afdeling van de Heilige Antonius was, mais soit): Rebus in amissis Jeron saepissimi fulget. (‘Vaak schittert Jeroens macht om verlorene zaken te vinden.’)
Jammer genoeg is de Pylgeralmanak weer niet goed op de hoogte van de geschiedenis van de reformatie: naast een foto van de hervormde Jeroenskerk (Jeroentsjerke yn Noordwijk heet het op zijn Fries) wordt even zo gemakkelijk een foto geplaatst van het aan Jeroen gewijde altaar in de katholieke St. Jeroenskerk (Hillige Jeroen, Neogotyk Altaar). Dat is een omissie voor iedere bedevaartganger die de almanak als wegwijzer gebruikt: hij of zij kan zo met alle roomsch-katholieke devotie die in hem of haar is verdwaald raken in het bolwerk van Noordwijkse hervormden, waar – helaas, helaas – voor hem of haar geen Volle Aflaat of Droog Brood te verdienen is.
