Het lijkt er op dat beide kerken op elkaar lijken en dat is ook zo. Allebei gereformeerde kerken, allebei stammend uit 1899 en allebei gebouwd door de Friese architect Tjeerd Kuipers (1857-1942). Frivole verschillen (als je het begrip ‘frivool’ überhaupt kunt gebruiken in relatie tot het protestantisme) zitten’m vooral in de torens, waarvan de één is opengewerkt en de ander weer bedeesd is toegedekt.
Geen erg creatieve jongen ,die Kuipers, zou je op het eerste gezicht zeggen. Maar weet dan dat Kuipers tussen 1888 en 1928 vijftig (!) kerken bouwde, alleen al voor de gereformeerden. Die hadden na de afscheiding van 1886 onder leiding van Abraham – de Geweldige – Kuyper een giga behoefte aan godshuizen, niet in de laatste plaats omdat deze ‘dolerenden’ ter linkerzijde dreigden te worden ingehaald door het al even bouwlustige katholieke volksdeel.
Enfin, vijftig kerken in veertig jaar, dan mag je af en toe wel een carbonvelletje onder je bouwtekeningen leggen. En overeenkomstige stijlkenmerken kom je nog wel bij meer ontwerpen van Kuipers tegen, trouwens ook onvervalste stijlkenmerken van Berlage (bij wie Kuipers nog gewerkt had). Bovendien: wisten die Noordwijkers (ZH) veel. En wisten die Axelaars (Z) veel. Ze kwamen toch al niet bij elkaar over de vloer en hoefden helemaal niet te weten dat er elders een duplicaat van hun godshuis stond, ze waren maar al te blij met hun eigen gebouw.
En zo werd Tjeerd Kuijpers in de sporen van Abraham Kuyper dé architect van de gereformeerde kerken en de protestantse tegenhanger van die andere Cuypers (P.J.H), die naast Rijksmuseum en Amsterdam Centraal vooral veel katholieke kerken bouwde, ongeveer in dezelfde tijd.
Tjeerd Kuipers overleed in Laren (N.H.) op 13 november 1942. Op zijn begrafenis werd mooi gesproken over hem: Hij was één van die duizenden Friezen, die omstreeks 1870 gegrepen zijn door de klare, rechte verkondiging van Gods Woord, zooals Dr. A. Kuyper die bracht. In die geestelijke beweging heeft God op tal van plaatsen menschen neergezet, die bereid waren te dienen en gaven van Hem ontvangen hadden om in dien geest op alle terrein des levens te arbeiden. De opkomende Gereformeerde Kerken hadden behoefte aan kerkgebouwen en Kuipers is een dergenen geweest, die vele dier kerken gebouwd heeft" (De Standaard, 18 november 1942).
Er zijn mooie sites over Kuipers en over de (protestantse) kerkbouw in Nederland. Info voor dit blog heb ik ontleend aan de site van Peter Dillingh.
De Rest 31: Het Gekuip
